نمىآوردند ؟ اما اكنون كه صحنه‌هاى قيامت را مىبينند و به مقام شهود مىرسند به كلى تغيير موضع مىدهند تازه اين تغيير موضع و بيدارى زود گذر است ، و طبق آيات ديگر قرآن اگر به اين جهان باز گردند به همان روش خود ادامه مىدهند ( انعام آيه 28 ) . « ناكس » از ماده « نكس » ( بر وزن عكس ) به معنى وارونه شدن چيزى است و در اينجا به معنى سر به زير افكندن است . مقدم داشتن « ابصرنا » ( ديديم ) بر « سمعنا » ( شنيديم ) به خاطر آنست كه در قيامت نخست انسان با صحنه‌ها روبرو مىشود و بعد باز خواست الهى و فرشتگان او را مىشنود . ضمنا از آنچه گفتيم معلوم مىشود منظور از « مجرمان » در اينجا ، كافران و بخصوص منكران قيامتند . به هر حال اين نخستين بار نيست كه در آيات قرآن با اين مساله روبرو مىشويم كه مجرمان به هنگام مشاهده نتائج اعمال و آثار عذاب الهى ، سخت پشيمان مىشوند ، و تقاضاى بازگشت به دنيا مىكنند ، در حالى كه از نظر سنت الهى چنين بازگشتى امكان پذير نيست ، همانگونه كه بازگشت نوزاد به رحم مادر ، و ميوه جدا شده از درخت به درخت ممكن نخواهد بود . اين نكته نيز قابل توجه است كه تنها تقاضاى مجرمان بازگشت به دنيا براى انجام عمل صالح است ، و از اين به خوبى روشن مىشود كه تنها سرمايه نجات در قيامت اعمال صالح است ، اعمالى كه از قلبى پاك و آكنده از ايمان و با خلوص نيت انجام مىگيرد . و از آنجا كه اين همه اصرار و تاكيد براى پذيرش ايمان ، ممكن است اين توهم را ايجاد كند كه خداوند توانايى ندارد نور ايمان را در قلب آنها پرتوافكن